آسیب شناسی ملاحظات پدافند غیرعامل در ساختمان‌ها

آسیب شناسی ملاحظات پدافند غیرعامل در ساختمان‌ها
بازدید 485 زمان 2017/03/02 کد خبر 4887

پایگاه اطلاع رسانی مدیریت ریسک، بحران و پدافند غیرعاملبه گزارش پایداری ملی، در گزارشی که از سوی «موسسه اقتصاد و صلح» (IEP) درباره شاخص صلح …


پایگاه اطلاع رسانی مدیریت ریسک، بحران و پدافند غیرعاملبه گزارش پایداری ملی، در گزارشی که از سوی «موسسه اقتصاد و صلح» (IEP) درباره شاخص صلح جهانیدر سال ۲۰۱۶ منتشر شده است؛ کشورمان علاوه بر قرارگیری در یک منطقه نا امن، دررتبه ۱۳۳ جهان قرارگرفته است. این رتبه بندی نیز براساس ۲۴ شاخص مختلف از جمله نرخقتل، هزینه های نظامی، درک مجرمیت و سطوح ترورسیم انجام شده است. براساس آمارهایارائه شده توجه به مدیریت بحران در تمام حوزه­ها به خصوص صنعت ساختمان که قریب به۵۰ درصد حوادث سالانه را به خود اختصاص داده است، ضروری می­نماید.

پدافندغیرعامل(Passive Defense) در سال۹۱ با تصویبمبحث۲۱ مقررات ملی ساختمان بصورت رسمی وارد صنعت ساختمان گردیده و طبق تعریف ارائهشده برای آن، شامل مجموعه اقدامات فنی و مهندسی است که با به کارگیری آنها بتوانكاهش آسيب پذيري، ارتقاء پايداري ملي و تداوم فعاليت‌هاي ضروري در زمان وقوعبحرانها (با تاکید بر بحرانهایی که عامل وقوع آنها انسانی است) را حاصل نمود. ازآنجا که عامل بیش از ۸۰ درصد حوادث، خطاهای انسانی است لذا حرکت به سمت ایمن­سازی بدون توجه بهملاحظات پدافندغیرعامل امکانپذیر نخواهد بود.

در حال حاضر و براساس ضوابط مبحث۲۱، ملاحظات پدافندغیرعامل برای سهگروه از ساختمانها ( که ساختمانهای مسکونی از ۴تا ۲۰ طبقه را نیز شامل می­گردد) به تفکیک حوزه­های شهرسازی و معماری، سازهو مصالح مقاوم و تاسیسات مکانیکی و برقی در نظر گرفته شده­ است و با تعاریفی کهبرای بناهای بلند بشرح زیر ارائه شده، ساختمانهای بلندمرتبه تا ۲۰ طبقه مشمولرعایت ملاحظات پدافندغیرعامل می­شوند.

– هر بنایی که ارتفاع آن (فاصله قائم بین تراز کف بالاترین طبقه قابلتصرف تا تراز پایین ترین سطح قابل دسترسی براي ماشین آتش نشانی) از ۲۳ متر بیشترباشد، ساختمان بلند محسوب می­شود. (سازمان مدیریت و برنامه­ریزي کشور)
– ساختمان‌هاي بالاي ۶ طبقه (ضوابط و مقررات شوراي عالی معماري وشهرسازي مصوب سال ۱۳۷۷)
– ساختمان‌هاي بالاي ۱۲ طبقه(طرح جامع تهران، مصوب سال ۱۳۸۶)
باتوجه به بررسی­های انجام شده، تاکنون در میان ۳۱ استان کشور، فقطاستان قزوین توانسته است در حوزه شهرسازی و معماری، با تهیه چک­لیستهای مربوطه وتعامل حاصله با مبادی ذیربط استانی این موضوع را عملیاتی نماید.

طبق اقدامات کارشناسی و آسیب­شناسی انجام شده، مهمترین علل عدم توجهبه ملاحظات پدافندغیرعامل در صنعت ساختمان که بخش بیشتر آن نیز متوجه ساختمانهایبلندمرتبه می­باشد، نامتجانس و نامانوس بودن و عدم ایجاد ارتباط مناسب مبحث۲۱ باسایر مباحث به ویژه مباحث ۳، ۱۲ و ۲۲ مقررات ملی ساختمان بوده است. از آنجا کهاخیراً ویرایش جدید این مبحث در دستور کار قرار گرفته، باتوجه به آمار حوادثساختمانی و تعدد بحران­های کشور مانند حجم بالای بافتهای فرسوده، فرونشستها و ازهمه مهمتر؛ احداث ساختمانها توسط افراد فاقد صلاحیت، در کنار تهدید مهم و بالقوه­ایبه نام زلزله، پیشنهاد می­شود موارد ذیل در پیش­نویس جدید مبحث۲۱ به نحو مقتضیاصلاح و اعمال گردند:

۱٫ در حال حاضر طیف وسیعی از تهدیدات انسان­ساز سهوی یا عمدی غیرنظامیدر مبحث۲۱ (از جمله؛ تخلفات ساختمانی ناشی از عدم توجه به اصول فنی و ایمنی،استفاده از مصالح غیراستاندارد و به­کارگیری افراد فاقد صلاحیت) در حوزه صنعت ساختمانمغفول مانده است و این مهم در هیچکدام از مباحث ۲۲ گانه دیده نشده است، از آنجاکه با تدقیق در آمار حوادث مشاهده می­گرددتعداد جان باختگان کشور به واسطه تهدیدات با منشأ انسانی ولی غیرنظامی به مراتب بیشتراز تعداد شهدا در صحنه های نبرد نظامی و امنیتی بوده است. لذا ضروری است تهدیداتانسان ساز غیرنظامی در ویرایش جدید مبحث ۲۱ مورد بررسی و بعنوان مهمترین تهدیداتدر صنعت ساختمان به آن پرداخته شود.

۲٫ محدود نمودن ضوابط پدافندغیرعامل در صنعت ساختمان به یک مبحث نه تنهاکمکی به ترویج آن نمی‌نماید؛ بلکه سبب عدم برقراری ارتباط بین این مبحث با سایر مباحثخواهد شد. لذا رسوخ مبحث ۲۱ در دیگر مباحث ضروری است. به طوری که یک ساختمان در مرحله­ایبراساس مباحث موجود در برابر تهدید طبیعی زلزله طراحی می‌شود و در مرحله دیگری بر اساسمبحث ۲۱ در برابر تهدیدات نظامی طراحی می­شود که می‌تواند این دو اقدام مجزا در یکمرحله انجام شود و اثرات اندرکنشی تهدیدات دیگری مانند آتش­سوزی نیز مورد توجهقرار گیرند.

۳٫ طبق قانون مدنی کشور سوئیس، صاحبان بلوک های آپارتمانی موظفند به تعدادساکنین، فضای امن پناهگاهی ایجاد نمایند به نحوی که هر فرد بتواند در حداقل زمان ممکنخود را به فضای امن برساند. در کشورمان، این موضوع می­تواند با تعامل قرار گرفتنمبحث۲۱ با مبحث۲۲ (نگهداری و تعمیر ساختمانها)، اجرایی شده و با نگاهی جامع تر تهدیدات در زمان بهره­برداریساختمانها نیز مورد توجه و برنامه­ریزی اصولی قرار گیرند.

۴٫ مطالعات دقیق و مهندسی از ملزومات پروژه­های ساختمانی بوده تا جاییکه عدم توجه کافی به آن هزینه­های گزافی را به بیت­المال یا سرمایه­گزاران خصوصیتحمیل می­نماید لذا سازمان­های نظام مهندسی ساختمان در هر استان می­توانند در اینمهم سازمان پدافندغیرعامل را یاری دهند و نهایتاً به گونه­ای برنامه­ریزی گردد تاهر پروژه عمرانی(در صنعت ساختمان) که نیاز به استعلام، مطالعات و اقدامات پدافندغیرعاملدارد، با همکاری طرفین مورد بررسی و اقدام قرار گیرد.

۵٫ ساختارسازی پدافندغیرعامل در سازمان­های نظام مهندسی ساختماناستانها، آموزش و توجیه مهندسان جهت تکمیل چرخه­ی پدافندغیرعامل در صنعت ساختمان ونظارت مستمر بر این اقدام، از عوامل موثر در کاهش آسیب­پذیری می­باشد. استمرار اینمهم باتوجه به جایگاه و اعتماد عمومی مردم به مهندسان در جامعه، سبب گسترش و فرهنگ­سازیمقوله پدافندغیرعامل در سطح جامعه خواهد شد.

منبع : پایداری ملی


خبر های مشابه آسیب شناسی ملاحظات پدافند غیرعامل در ساختمان‌ها

خبر مشابه وجود ندارد

آخرین اخبار و مقالات